In mijn vrije tijd en tijdens de vakanties werkte ik bij de boer, de bakker, de groenteman, op de markt en in de garage, maar in 1968 begon het echt: ik zat op de MULO in Franeker en in onze RTVgids werd door SHELL geadverteerd met de opleiding tot laboratorium- assistent op het  KSLA, Koninklijke SHELL Laboratorium in Amsterdam-Noord. Negen maanden opleiding en nog betaald worden ook! KSLA was een begrip in die tijd, want er werkten meer dan 2000 mensen en het was het grootste researchlab in de wereld.   

Hans Obdam
Hans Obdam, René de Jong
René de Jong, Jos Snel
Jos Snel, Gerard Rietveld
Gerard Rietveld, Bert de Kock
Bert de Kock, Jacques Scheele.
Jacques Scheele.
Joop Coolechem
Joop Coolechem, Jan Ligthard
Jan Ligthard, Jan Hovius
Jan Hovius.
Nico de Wit
Nico de Wit, Arjen Miedema
Arjen Miedema..
Ria Sinkeldam
Ria Sinkeldam, Nelleke Bik
Nelleke Bik, Dieneke Bollebakker
Dieneke Bollebakker, en Ria Nieuwenhuizen.
Ria Nieuwenhuizen.

                Klik op foto voor groter beeld of hier voor nog groter.

.Op de foto ontbreekt Peter Wilson

De Labspiegel van september 1969

maart 2010: 1, 2

Na de sollicitatiebrief werd ik uitgenodigd om op 31 januari '69 langs te komen om me te laten testen. Volgens de chauffeur, die me op de juiste plek (Kanaallab)
Kanaal laboratorium bracht op het enorme terrein, waren er al honderden sollicitanten geweest. Ik werd ontvangen door Mej. Kooi en later door dhr Kerpestein, die me vanalles vroegen over persoonlijke situatie, over technische zaken enz. Van 9 uur 's morgens tot 4 uur 's middags werd ik door de mangel gehaald. Allerlei oefeningen stonden op het programma: rekenen, maar ook lekker eten, logisch nadenken en een opstel schrijven over olie.

Niet lang daarna werd ik uitgenodigd om een psychotechnische test af te leggen in Utrecht op 28 februari. Ook daar weer veel rekenen, algemene ontwikkeling testen, hoofdrekenen, gesprekken voeren, opstellen schrijven, technische tekeningen verklaren enz.

Het resultaat was dat ik werd aangenomen met dien verstande dat ik wel voor mijn Mulo-B moest slagen. Dat deed ik op 10 juni. In de brief die toen volgde werd mijn jaarsalaris vastgesteld op 4800 gulden bruto. Op 1 september begon ik, nadat ik een kosthuis gevonden had in de Edammerstraat 8 bij mw Schotanus. Met 12 jongens en 4 meisjes begonnen we aan de "Mulocursus"; de HBS-groep bestond maar uit 9 mensen.

De opleiding tot labassistent bestond uit 's morgens theorie over natuur- en wiskunde, organische- en anorganische scheikunde, technisch Engels, aardolietechnologie,  technisch tekenen, huishoudelijke zaken, veiligheid en in de middag praktijk achter de labtafel: kwalitatieve- en kwantitatieve analyse, titraties, preparatieve chemie, optica, spectroscopie, oliekoken, glasblazen enz. Op woensdagmiddag verplicht sporten (hockey, voetbal, tennis en binnen tafeltennis)

het sportpark aan de Valentijnkade in Amsterdam-Oost

Na 9 maanden werd je in het lab geplaatst op een plek waarvan men dacht dat het goed voor je zou zijn. Ik heb geluk gehad en kwam in de afdeling MC, sectie rubbers van Jan van Amerongen
Jan van Amerongen waar Gerard Laheij me  de ins en outs van het rubbervak heeft bijgebracht. Mijn echte baas was een Fransman, Courtois. In die tijd werd het Ylab (opgeleverd juli 1970) gebouwd, tegelijk met Overhoeks (opgeleverd maart 1971). Ik mocht via flessenpolymerisatie werken aan het verbeteren van solutie SBR Styreen Butadieen Rubber), maar dat stagneerde vanwege de verhuizing naar het Ylab. Veel problemen moesten worden opgelost om verder te kunnen. (Water- en zuurstofvrij werken). Men dacht intussen dat ik misschien beter aan een grote reactor zou kunnen werken en inderdaad dat vond ik zelf ook fijn, zodat ik voor Ser van der Ven
Ser van der Ven werkte, samen met Willem Brekelmans en Piet Kok aan Poly-isopreen, imitatie natuurrubber. Het was zaak om de staartjes in de moleculen allemaal naar dezelfde kant te laten wijzen, de cisvorm; dat geeft de hoogste sterkte. Om dat te kunnen meten werd op de analyseafdeling een test uitgevoerd (NMR) en ik kreeg als resultaat een lap grafiekpapier met kromme lijnen. Integratoren waren in die tijd erg schaars en om het oppervlak van zo'n curve te berekenen knipte je de grafiek uit en kon je hem wegen. Ik moest de verhouding Cis - Trans berekenen en daarvoor zette ik hulplijntjes op de grafiek en bepaalde het oppervlak met behulp van een planimeter, een instrument dat een virtueel getalletje gaf. De verhouding tussen de twee gemeten oppervlakten was de maat voor het cis-gehalte. Van januari tot september 1971 heb ik hieraan gewerkt waarna ik in militaire dienst ging: Ermelo, Breda, Wezep.

IJlab, IJ-Laboratorium
 

Het Y-laboratorium, opgeleverd in 1970, gesloopt 2004

Voorbeeld van een planimeter

In februari 1973 kwam ik terug en werd geplaatst bij Neil Mayne op de meetzaal bij Arnoud Langeveld. Daar heb ik me alle meettechnieken eigen gemaakt voor de plastics, die in hier die tijd  ontwikkeld werden. In 1974 moest ik meewerken aan een project om copolymeren te imiteren, zodat we in de toekomst alleen maar homopolymeren hoefden te maken op de nieuwe SHAC-A kat. Dat deed ik met Jos van Deursen en Gerrit Wouters. Boeiend en veel werk, maar het heeft tien jaar geduurd voor we begrepen dat het in 1974 niet kon. De plastics werden nog maar een paar jaar op grote schaal geproduceerd.  

MIJN BAZEN

MIJN WERK

MIJN MACHINES

MIJN WERKPLEK

Ylab 12

Wang rekenmachine

Brabender Plastograph
Brabender Plastograph,

HP 35 rekenmachine, de eerste echte, waarmee goniometrie kon worden berekend. Davenport Meltindexer,    Zwick Izod Impact,  Instron trekbank, Falling Weight Impact

Wang computer, HP 9230 computer, 4 bit, 8 kb ROM, 8 kb RAM

1980 Neil Mayne (SC)