Armisoft is een site, die verstrooïng biedt met techniek, muziek, historie, Shell, werk, plastics, ansichtkaarten van kerken, kerkorgels, spellen, puzzels, heel veel foto's en nog veel meer
In bijna elke moderne auto vinden we
tegenwoordig een toerenteller, die het aantal omwentelingen van de
krukas per minuut aangeeft.
Hieronder een schema van een toerenteller die de omwentelingen bij
elkaar optelt, ontworpen in 1988 en toegepast in een Ford Escort
1100 met het doel om het benzineverbruik wat nauwkeuriger te
berekenen.
In grote lijnen: de ontsteking produceert
een electronische impuls, die via een inductiespoel (de
bobine) in de bougies een vonk opwekt.
Detail: in A simuleren we het signaal dat
van de bobine komt (laagspannings kant). Dit signaal gaat naar een
multivibrator (flipflop), die opgebouwd is door 2 and-poorten. Deze
flipflop is de basis voor een binaire teller (B), die we tot 100
laten tellen (reken maar even na). Het resultaat wordt geleid naar
C, een Nand-poort. Op het moment dat de waarde 100 wordt bereikt
gaat de transistor in D geleiden en wordt de condensator snel
opgeladen; op hetzelfde moment wordt het telmodule B gereset en telt
opnieuw tot honderd. Nu de condensator D is opgeladen ontlaadt hij
via de transistor in E, waardoor het relais wordt geactiveerd, hier
voorgesteld als een gewoon kamrelais, maar in de auto werd een oude
telefoontikteller gebruikt. Het aantrekken van de electromagneet in
het relais kost nogal wat energie en tijd; vandaar de robuuste
condensator. De diode, parallel aan het relais, is ter bescherming
van de spoel die bij het sluiten van de transistor een hoge
inductiespanning genereert.
En dan verder?
We
spraken over de waarde honderd, maar in werkelijkheid komt dit getal
neer op 50 krukas omwentelingen (Verhouding nokkenas / krukas).
We gaan eerst tanken en schrijven op:
Tellerstand, kilometerstand. Bij elk ritje schrijven we weer Teller
en KMstand op, zodat we later precies kunnen berekenen wat zo'n
ritje aan benzine heeft gekost. Bij de volgende tankbeurt hebben we
nu een mooie tabel, waarin we het aantal krukasomwentelingen per
liter kunnen berekenen.
Omgekeerd kunnen we ook zeggen hoeveel benzine 1 krukasomwenteling
kost. Bij een Ford Escort 1100 uit 1984 is dat ca 50 microliter per
omwenteling. Hieruit kunnen we berekenen wat het verbruik op de
individuele ritten is geweest en dan schrikken we wat een auto in de
winter bij stadsritjes verbruikt. Zelfde auto: 1 op 4 en bij 100
km/u constant: 1 op 18!
Wat is nu het nut van zo'n schakeling? Het
heeft enorm veel inzicht gegeven in het verbruik.
Veel auto's worden tegenwoordig ook
uitgerust met een boordcomputer, die ook het actuele
brandstofverbruik laat zien, maar bovenstaande aan hoe we het zelf
konden bepalen.